Polska przegrała siedem spraw dotyczących unijnego pakietu „Gotowi na 55”. W czwartek 12 listopada Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił wszystkie skargi na wybrane akty prawne przyjęte w ramach polityki klimatycznej. Oznacza to, że zakwestionowane przepisy nie zostały unieważnione w wyniku tych postępowań.
O co Polska spierała się z Unią?
Skargi zostały wniesione w 2023 roku. Polski rząd argumentował, że część przyjętych regulacji może mieć tak duży wpływ na finanse i strukturę zaopatrzenia kraju w energię, iż powinna wymagać jednomyślności państw członkowskich. W zaskarżonych przypadkach zastosowano jednak zwykłą procedurę ustawodawczą, w której Rada UE podejmuje decyzję większością kwalifikowaną.
TSUE nie przyjął polskiej argumentacji. Uznał, że o podstawie prawnej przepisów decydują przede wszystkim ich cel i treść. Samo przewidywanie pośrednich kosztów gospodarczych nie wystarcza do zmiany trybu przyjmowania regulacji.
Które obszary obejmował spór?
- Normy emisji CO₂ dla nowych samochodów i dostawczych.
- System handlu uprawnieniami do emisji, w tym jego rozszerzenie na paliwa wykorzystywane w transporcie i budynkach.
- Mechanizm dostosowywania cen importowanych towarów do kosztów emisji, czyli CBAM.
- Cele dotyczące pochłaniania gazów cieplarnianych, redukcji emisji i efektywności energetycznej.
Co oznacza to dla mieszkańców Polski?
Wyrok nie wprowadza dziś nowego podatku ani nie ustala konkretnej ceny paliwa czy ogrzewania. Utrzymuje natomiast w mocy akty, których skutki będą zależeć od terminów wdrożenia, polityki krajowej i sytuacji rynkowej. Z tego powodu warto odróżnić decyzję sądu od prognoz dotyczących przyszłych rachunków.
Trybunał przypomniał również, że unijny prawodawca musi uwzględniać interesy państw członkowskich, ale ma szeroki margines decyzji w złożonych sprawach klimatycznych. Odrzucenie siedmiu skarg kończy te konkretne spory sądowe, nie zamyka natomiast debaty politycznej o kosztach transformacji.